نوشته‌ها

01.logo.tasnif

تصنیف کلید و قفل (کلید ساز)

این تصنیف به همراه یک قطعه آواز در دستگاه همایون در دهه ی چهل در نمایشی به صورت زنده اجرا شد و شجریان در آن نمایش نقش کلیدساز را بازی کرده است. تار این تصنیف را استاد اسماعیل مهرتاش می نوازد.

مظفر شفیعى که در هر دو تئاتر به عنوان بازیگر- خواننده حضور داشته در این باره مى گوید: بازیگران چهارشنبه سورى- به دلیل اینکه موزیکال بود- همگى بر آواز تسلط داشتند. جداى از استاد شجریان و محمد منتشرى، احمد عربانى- کاریکاتوریست معروف- محمدامین رمضانى و من همگى شاگردان کلاس آواز مهرتاش بودیم. شجریان با گریمى سنگین نقش کلیدساز را داشت و من نقش شاگرد او را برعهده داشتم. این رابطه بعدها در آواز هم به نوعى به حقیقت پیوست و پس از درگذشت مهرتاش من براى شاگردى آواز نزد شجریان رفتم. در زمان ضبط تلویزیونى چهارشنبه سورى شجریان به دلیل اجراى آواز در گل هاى رادیو و جشن هنر شیراز چهره شناخته شده اى بود و به پاس اعتبار و احترام مهرتاش در این نمایش حضور یافت.

شعر این تصنیف:
اگه بخت تو بسته
اگه دلت شکسته
کلید قفل و مِجری هم داریم
مجری می سازیم کلید می سازیم
کجاست صندوق بسته
کجاست قفل شکسته
گر از واکردن در ناامیدی
بیار قفلو که بندازم کلیدی
دری گر بسته و ناسست گردد
به سر انگشت همت باز گردد
کلیدا دسته دسته
به هم این جوری بسته
کلید قفل و مجری هم داریم
مجری می سازیم کلید می ندازیم
کلیدِ هر در بسته امید است
که پایان سیاهی ها سپید است
مشو غمگین اگه صندوقچه بسته است
به دست بنده این دسته کلید است

* مِجری” به معنی صندوقچه ی محکم فلزی است
دستگاه همایون