تحریر در آواز ایرانی -بخش اول

بخش اول : حذف تحریر از موسیقی آوازی ایرانی

مردم و هنرمندان در همه جای دنیا بسته به نوع فرهنگ و جامعه خود آواز می خوانند و آواز در هر سرزمینی ویژگی های خود را دارد.
اگر بخواهیم ویژگی های ظاهری آواز ایران را بشماریم شاید بتوان سه شاخص آوا(صدا)، شعر و تحریر را نام ببریم. به جز دو مورد اول که در همه ملل (آوا و شعر) وجود دارد، وجود تحریر در موسیقی آوازی ما یک شاخص و وجه تمایز است و در هیچ جای دنیا چنین تحریرهایی وجود ندارد.
استاد محمد منتشری: تحریری که ما در موسیقی ایرانی داریم در هیچ جای دنیا نیست.

در سال های اخیر استاد محمد منتشری با توجه آوازهایی که خوانندگان در این سال ها می خوانند زنگ هشداری را به صدا در آوردند و بارها در مصاحبه های مختلف خود گفته اند که تحریر دارد از موسیقی آوازی ما حذف می شود و نباید این تحریرها از بین برود چون یکی از مهم ترین وجوه تمایز آواز ایرانی با آواز ملل دیگر،همین تحریرها می باشد.
محمد منتشری: ” ما یک چیزی در آواز ردیفی مان داریم که به آن می گویند تحریر و عامیانه اش می شود چهچه، این تحریرها یکی از مشخصات موسیقی ما و جزء لاینفک موسیقی ماست و هیچ کس حق ندارد دست به ترکیبش بزند.”

اینکه استاد بارها در مصاحبه های مختلف به این موضوع اشاره داشته اند نشان از نکته بینی ایشان و درک ایشان از اهمیت این موضوع دارد چون به واقع با حذف این تحریرها، بخش مهمی از فرهنگ آوازی خود را از دست خواهیم داد.
محمد منتشری: “من فکر می کنم کسانی که تحریرها را از موسیقی ما حذف می‌کنند به موسیقی سنتی ایران خیانت می کنند.”

وجود تحریر در آواز ایران میراثی است که از بزرگان ما، به روزگار ما رسیده و در این رابطه استاد منتشری می گوید:
“خوانندگان پیش از ما مثل ایرج و گلپایگانی و بنان و محمودی خوانساری و استادان قبل از آن ها مثل ظلی و طاهر زاده و تاج اصفهانی همگی تحریر در صدایشان هست، ما حق نداریم دست به ترکیب این تحریرها بزنیم.”

یکی از مواردی که باید به آن اشاره کنیم اینکه با حذف تحریر ما مجبور خواهیم شد شعر را جایگزین تحریرها کنیم و در این رابطه نیز استاد منتشری می گویند:
“متاسفانه هم اکنون بسیاری به جای تحریر زدن، شعر می‌خوانند و این روند به موسیقی ما بسیار لطمه زده است.”

با بررسی آثار آوازی صد سال اخیر، به این نتیجه می رسیم که حذف تحریر از بعد از انقلاب سرعت بیشتری به خود گرفته است.متاسفانه آوازهای امروزی بیشتر شبیه دکلمه و مداحی شده است که نقش تحریر در آن تا حد افکت های تحریری پایین آمده است. بی شک چنین کاری باعث حذف بخشی از هویت و میراث فرهنگ آوازی ما خواهد شد و باید همه هنرمندان و هنردوستان همت کنند و نگذارند چنین اتفاقی رخ دهد.

اینکه علت این امر چه بوده و اینکه آواز بدون وجود تحریر زیبا و دل انگیز است یا خیر بحث و مطلبی است که هفته بعد به آن خواهیم پرداخت.
امروز دو نمونه آواز از خوانندگان معروف قبل و بعد از انقلاب را (بدون نام بردن از خواننده) فقط از نظر تحریر واکاوی می کنیم. سعی کردیم زمان و دستگاه های این دو نمونه صوت یکسان باشد(نوا، ابوعطا) تا مقایسه بین خوانش خوانندگان قبل و بعد از انقلاب از نظر میزان استفاده از تحریر راحت تر شود.ضمن اینکه از نمونه آوازهای بسیار کم تحریر خوانندگان قبل انقلاب تیکه هایی انتخاب کردیم تا این نکته را برسانیم که میزان تحریر در آواز امروز ما حتی از کمترین تحریرهایی که قبل از انقلاب زده می شد نیز کمتر شده است.

نوشته: بیدل
* با ذکر منبع، از متن و صوت استفاده کنید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

برای جلوگیری از اسپم *